Dat is het spel, zo zijn de regels…

Vorig jaar had ik de bedenkelijke eer om dagelijks met een taxi vervoerd te worden naar Erasmus MC Rotterdam. Geen overbodige luxe vanuit de goed verzekerde insteek dat je zoveel mogelijk ontzorgd wordt. Zodat je jezelf volledig kan concentreren op behandeling en herstel. Maar alle onrust is daarmee niet weggenomen.
Onzekere factoren blijven je achtervolgen, zoals de vraag of de taxi volgens afspraak komt en of je op tijd afgeleverd wordt. Of je de rit moet delen met lotgenoten die niet bepaald bijdragen aan een vrolijke sfeer. En niet onbelangrijk, of je een aansprekende chauffeur hebt.

Op een dag staat Gerrit voor de deur met zijn dikke Mercedes, met blauwe kentekenplaat. Kennelijk is dat een vrijbrief om vol gas vanuit de verkeerde richting de straat in te rijden.

Want daar staat een verbodsbord, weliswaar aangetast door de tand des tijds maar duidelijk waar te nemen: een zwarte auto in het midden met een rode cirkel er omheen oftewel: gesloten voor motorvoertuigen op meer dan twee wielen.


Verbodsbord
Dat dit bord voor de kat zijn viool is neergezet, is intussen meer dan duidelijk geworden. Het is tot het straatmeubilair gaan behoren. Net zo onzichtbaar als het bankstel met bloemetjesmotief van mijn tante in het bejaardentehuis.
Uit een oogpunt van ziende blindheid, onoplettendheid, onbenulligheid en onverschilligheid en verward gedrag trekt niemand zich er ook maar iets van aan. Men scheurt onverschrokken, soms op twee wielen door de bocht, in de smalle fuik van deze straat. Onder het gunstig gestemde gesternte van god zegene de greep en wie doet mij wat.

Ik heb overwogen om er eigenhandig een bord aan toe te voegen, namelijk dat het verbod voor alle kleuren auto’s geldt. Maar de moed is mij intussen diep in de schoenen gezakt nadat zo’n beetje alle vouwen uit mijn zondagse broek zijn gereden. Een geluk bij een ongeluk is dat de stomerij aan de overkant van de straat zit. Een strategisch gekozen plek, maakt waarschijnlijk deel uit van het complot die de aanvallen over de verkeerde flank bedenkt.

 

Gerrit mag zich rekenen tot de uitzonderingen die de regel bevestigen. Deze stuntpiloot reageert op mijn goocheme opmerking, over dat bord, met een volgens hem plausibele verklaring voor zijn gedrag. Die verbodsborden zijn namelijk voor velerlei interpretatie vatbaar, zoals te doen gebruikelijk in ons Nederlandse polderlandschap. De chauffeur van de dag benoemt zich ter plaatse en spontaan tot toegestaan bestemmingsverkeer. Hij geniet zichtbaar van zijn logica van de bovenste plank. Wie het snapt mag het zeggen.

Taxipas
Ik mag toch aannemen dat deze taxichauffeur, die dagelijks op de weg zit, qua spelregelkennis up-to-date is. En dat hij zijn taxi-pas met zijn volle verstand heeft gehaald en niet met volle zegelkaarten van de Jumbo bij elkaar heeft gescharreld.

Zijn gezicht spreekt zoveel boekdelen dat elke poging om er een speld tussen te krijgen bij voorbaat kansloos is. Hij doet zijn volgende zet en draait het volume van de radio wat hoger. “Iedereen is van de wereld, de wereld is van iedereen”, komt loeihard uit de speakers.
Als ik even later ingestapt ben, volgt het toepasselijk volkslied van Fluitsma & Van Tijn: “Je schrijft ze niet de wetten voor, je laat ze in hun waarde”. Dit kan natuurlijk geen toeval zijn, ik vermoed opnieuw een complot.

Gerrit is een rasechte Bourgondiër die zijn indrukwekkende buikomvang als een orthopedisch kussen tegen het autostuur perst. Later blijkt dat hij alles eet wat los en vast zit maar wat vooral gefrituurd is. Die in zijn doen en laten het stempel van levensgenieter permanent op zijn voorhoofd lijkt te hebben gedrukt. Hij bestuurt zijn wagen als een doffer met een opgeblazen krop.

 

In een taxi die karrevrachten aan verhalen vervoert, waarin hij een zelf benoemd expert is in alle dingen die de loop van het leven bepalen. Deze bestuurder is onbezoldigd arts, klankbord, adviseur, mobiele encyclopedie, weerman en advocaat van de duivel. Kortom Manus van alles met een enorme gevulde gereedschapskist.
Studeert al rijdend praktische psychologie, krijgt de casus vanzelf elke dag in de schoot geworpen. Een badmeester die dagelijks de temperatuur van de dag meet aan de hand van passagiers van zeer divers pluimage.

De spelregels
Daar zit ik met mijn goede gedrag, met een jarenlange carrière achter de rug als brave ambtenaar en eigenhandig schrijver van wet- en regelgeving. Naast een bon vivant die van het overschrijden van grenzen een kunst en zijn levenswerk heeft gemaakt. Ook in buitenspelpositie kun je scoren, mits je niet op tijd wordt gesnapt.

De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat creativiteit en denken in praktische mogelijkheden mij ook niet geheel vreemd zijn. Dat het bijdroeg tot mijn plezier in het werk bij de overheid en dat ik daardoor wel eens op mijn bek ging.
Onze naald komt geleidelijk in dezelfde groef te staan bij de verhalen over de zin en onzin van het leven en dan meer bepaald tot de regeltjes. De wetten van Meden en Perzen hebben aan zwaartekracht ingeleverd. Hoe meer regels er zijn hoe meer er overtreden worden. Als het niet linksom gaat, proberen we het rechtsom. En zowaar, de inspiratie vonkt over en weer en het tovert zowaar een lach op onze gezichten.

Gerrit doet tijdens het ritje naar Rotterdam een boekje open. Ik krijg een bloemlezing voorgeschoteld van het leven en de letter en de geest van de wet. En dat hij vaak tegen de wanden van het wettelijk kader heeft geschurkt.
Kortom, mijn omstreden verkeersbord verpietert binnen een half uur tot een minuscule opschudding. Niet eens waar te nemen op de schaal van Richter.

 

Wanneer we zelf een regel overtreden, weten we dat al snel voor onszelf goed te praten. We maken ons allemaal schuldig aan burgerlijke ongehoorzaamheid, alleen de schaal verschilt. Gerrit laat er geen misverstand over bestaan dat hij zelf graag op het richeltje loopt.

Zo wijd de wereld strekt (Qua patet orbis)
Gerrit heeft “voor zijn nummer” bij de marine gezeten. Zonder zwemdiploma, voegt hij er veelbetekenend aan toe. Zwemmen heeft hij geleerd in een Noors fjord waar hij met een touw om zijn lijf in het diepe werd gegooid.
Hij verhaalt over de buitenlandse reizen met zijn fregat naar het Caraïbisch gebied en de racefiets die hij daar goedkoop op de kop heeft getikt. De fiets werd ontmanteld en de onderdelen verspreid in verwarmingsbuizen en in de loop van het boordkanon gestopt. Om de douane om de tuin te leiden en invoerrechten uit te sparen.

Dat ze in Florida van die speciale kentekenplaten van Amerikaanse auto’s hadden gejat en later op volle zee, als relikwie, aan de wand in de bar geplakt. Dat ze in Venezuela een telefooncel met de kraan vanaf de kade op het schip takelden en na vertrek aan boord in de rij stonden om “naar huis te bellen”. De bulderende lach moet deze veroveringen kracht bijzetten. Spielerei, herhaalt hij steeds als rechtvaardiging voor deze escapades.

 

Toch is het een typisch visitekaartje van Nederlanders in het buitenland. En van onze strijdkrachten in de tijd van de dienstplicht te land, ter zee en in de lucht. We lachen overal om, durven alles en zijn er nog trots op ook. We koesteren deze VOC- en vrijbuiters-mentaliteit. En dat zien we 1-op-1 terug in ons gedrag als we deelnemen aan het verkeer.

Onze globetrotter vertelt met droge ogen dat Nederlanders in het algemeen te boek staan als lomp, direct, autoritair en expliciet. Geen verrassing natuurlijk. Maar vergis je niet, meldt hij ten overvloede: ons gedrag wordt absoluut niet gewaardeerd in andere culturen.
Volgens deze wegkapitein is het mis gegaan toen Willem van Oranje de nationale wapenspreuk veranderde van “Eendracht maakt macht” in “Je maintiendrai” (Ik zal handhaven). Dat was nationale karaktermoord en daarna zijn we achter de feiten aan gaan lopen. Bij nader inzien is Gerrit ook nog even geschiedkundige.

Plaats van bestemming
Na deze avonturen met het opentrekken van een vat vol belevenissen duiken we intussen de Maastunnel in. We zijn er bijna, onderweg hebben we het leven met stift ingekleurd.

Mijn chauffeur remt net op tijd voor een verkeerslicht met camerabewaking. Hier is de pakkans en de boete groot. Hier voel je het negeren van verkeersregels in de portemonnee en dan raak je de gevoeligste plek van de Hollander. De aap komt uit de mouw, stoer gedrag en risico’s nemen is afhankelijk van tijd, plaats en vooral: wat het kost.
Aangekomen op de plaats van bestemming, stap ik uit. Na de slotwoorden van onze wegpiraat die zegt: ”Jongen, hou je haaks en geef alles maar aan Gerrit”. Een marine-term voor “Gooi het maar overboord”. Hij doelt op zijn verhalen en doet het portier open voor een volgend “slachtoffer”.

Even later mag ik me melden voor behandeling. Volg de pijlen in een omgeving waar geen eigen interpretatie mogelijk is. Waar grote jongens een kopje kleiner worden. Waar het niet handig is om borden te negeren. Waar geen stof te vinden is voor spectaculaire verhalen.
De omstandigheden bepalen nog altijd hoeveel ruimte je hebt om het zelf in te vullen.
“Dat is het spel, zo zijn de regels en zo moet het gespeeld worden”.

 

 

 

2 gedachten over “Dat is het spel, zo zijn de regels…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *