Respect

Na de Tour de France rolt het volledige programma van de Olympische Spelen in Tokio over het scherm op geringe afstand van mijn voeteneind. Het zorgbed staat in de achterkamer en wordt geflankeerd door een extra logeerbed, ook wel Roparun-bed genoemd. Ze worden zo genoemd, omdat deze koppelbedden zijn bekostigd uit de gelden die de runners met hun jaarlijkse trip vanuit Parijs en Hamburg naar Rotterdam lopend en per fiets verzamelen.

Op de momenten dat ik wakker word voor de vaste pijnstillers van de nachtzuster en het tijdstip richting de vroegen morgen aantikt, druk ik de afstandsbediening in. De beelden van de Olympische Spelen rollen mijn kamer binnen. Het geeft me de tijd om te acclimatiseren en te peilen hoe ik ervoor sta om deze dag te beginnen.
Met pijn, suffigheid of algehele malaise of valt het wel te doen? Soms kan ik amper uit mijn ogen kijken en dat moet ik dan ook accepteren. Dan schakel ik later op de dag in, als ik me weer beter voel.
Wat de geest kan consumeren, bepaalt op dit moment de kwaliteit van leven.

Na een aantal wegrakingen, doordat de tumor rond een bloedbaan zit, heb ik het dringend advies gekregen om absoluut niet meer uit bed te komen. Het is akelig voor de directe omgeving om dat aan te zien, met daarbij vooral de spanning of ik wel weer bij mijn positieven kom.
De laatste weken lukt me het weer zo af en toe om uit bed te komen en ik loop weer enkele meters met ondersteuning. Ik krijg wekelijks bezoek van de fysio. De tumor wordt wel groter en constant gemonitord.
Het gaat er om comfortabel te blijven, dat is het wachtwoord in de palliatieve fase. Zodra dat niet meer het geval worden er knopen doorgehakt. Maar het is stabiel en dan durf ik ook wat meer, zoals zelfstandig naar het toilet te lopen. Maar wel onder begeleiding. Het kan zomaar weer veranderen. Als de betere dagen de slechte dagen overheersen dan hoor je mij niet klagen.

Ik maak me ook niet meer druk over zaken die ik toch niet kan veranderen. Zoals ongevraagde diagnoses van de buitenwacht. Zodra ik mijn krant kan lezen (op de goede momenten) valt het voor de goegemeente nog wel mee. En ik zie er (af en toe) nog goed uit, dus….
Het gaat dan niet over de momenten dat je kotsend van ellende boven een emmer hangt en de pijn dwars door de medicijnen hen breekt. Ik geef het je ook te doen, om te gaan met de emotionele impact die deze situatie in huis heeft.  Met een gezinnetje te leven tussen hoop en vrees. Opboksen tegen de vaak onbedoelde maar confronterende opmerkingen, bijvoorbeeld als mijn vrouw Nathalie naar de winkel gaat.

bedoeld om haar te triggeren

Of dat ze alles uit de kast moet halen bij het ophalen van medicijnen bij de apotheek in Zierikzee. Alsof ze zichzelf iedere keer opnieuw moet verdedigen tegen bureaucratische betweters. Die zich voordoen als de (onbevoegde) arts en vinden dat ik af moet bouwen……
De schandalige opmerking van een professionele hulpverlener in Zierikzee die haar condoleerde. En die na haar weerwoord nog durfde te zeggen dat het bedoeld was haar om te triggeren…. En de dorpsroddel van een paar weken geleden dat ik zou zijn overleden. Je moet het maar de wereld in durven helpen… Maar ja, ik sta nergens versteld meer van.
Dan de discussies rondom de zorg en de potjes waar het uit betaald moet worden. Basale dingen, zoals een postoel, die nu uit de WMO door de gemeente wordt betaald. Die de oude stoel doet vervangen door een fonkelnieuwe. Dit keer zonder lamme voetsteun en ook dwars uitslaand protesterend wieltje. Alle kleine positieve beetjes helpen dan….

Nathalie doet het uitstekend, ondanks haar eigen ziekte en lichamelijke beperkingen. Ze is een rots in de branding en verweert zich dapper. Maar er zijn natuurlijk momenten van emotionele instorting, verdriet en ongeloof. Dan moeten we het samen ook zien te rooien.
Omdat mijn situatie langer duurt dan voorzien (wie zegt er dat daar een norm voor is?) is het ieder mens eigen om conclusies te trekken. Mensen verwachten blijkbaar toch een termijn met afloop en als die niet komt, verflauwt al snel de belangstelling en wakkert het soms toch weer nieuwgierigheid aan.
Ach, ik hoef me niet te verantwoorden dat ik het blijkbaar langer vol mag houden dan andere mensen in soortgelijke situaties.

Onze huisarts, die mijn proces nauw begeleidt, keek deze week nog eens terug. Een poosje geleden ging zij er van uit dat ik niet meer zo lang te leven had. We hebben dan ook alle voorbereidingen getroffen voor de uitvaart en onze ritueel begeleider (Zie LinkedIn) gevonden in Koen Mijnheer, mijn vroegere leermeester bij Omroep Zeeland. In hem heb ik alle vertrouwen voor een mooi afscheid.
De huisarts prijst mijn wilskracht en noemt me in dat opzicht zelfs uniek. Ik wijk af van de gebruikelijke gang van zaken. Zoals eigenlijk mijn hele leven, laten we het maar op houden. Uiteraard hangt ergens wel die onzekerheid boven ons hoofd, want we weten wat de arts in Erasmus gezegd heeft.

Olympische Spelen
Life’s like a movie…. write your own ending #keep believing #keep pretending #keep dreaming (Liemarvin Bonevacia – atleet – zilver OS 4×400 meter estafette)

Sport geeft in deze dagen afleiding en sport is onderdeel van mijn identiteit geworden. Dus volg ik het op de voet. De Spelen vonden dit jaar plaats in een tijd dat sport als nooit tevoren troost kon bieden. Door het coronajaar. Troost ook voor mijzelf, onder de huidige persoonlijke omstandigheden. In de bubbel van mijn achterkamer maakte wanhoop telkens plaats voor vervoering. In Tokio vloeiden tranen rijkelijk. Niemand was er zomaar beland. En ik ging mee in deze flow.

Op de laatste dag van de Spelen zag ik de medaillewinst van baanwielrenster Kirsten Wild. Eindelijk een podium voor haar op Olympisch niveau en daar was ze heel blij mee. Ze had het voor haar kiezen gehad afgelopen jaar en deze medaille was de ultieme bekroning. Immens respect voor haar carrière als koningin van de sprint, heerser van de waaiers, keizerin van het vlakke land. De enige in de wereld die zich kan meten met het aantal overwinningen van Marianne Vos.

Zes jaar geleden mocht ik haar interviewen na haar winst in de Omloop van Borsele. Het gesprek op de Kuijpersdijk in ’s Heerenhoek was niet mijn allerbeste interview. Het liep ietwat stroef en ze was kort van stof. Dat komt zeker ook door mijn vragen. Of was het misschien toch een overdaad aan respect?

Kirsten had nu op TV, zoals iedere sporter op de Spelen, een eigen herkenbaar verhaal. Over pijn die een andere dimensie krijgt. Over bloed, zweet en tranen. Ieder heeft dus zijn eigen emotie. Dat kan helaas niet worden gezegd van de huldiging van staatssecretaris Blokhuis, wat een aanfluiting was dat! Bloedeloos en zonder empathie. De overheid is niet zo goed in huldigen. Ik heb het eerder met eigen ogen gezien.

Aan het slot van het liedje kreeg ze een gemeentewapen in glas en lood, aan een ketting

Nelli Cooman deed lang geleden twee keer mee aan de Olympische Spelen en grossierde in Europese en Wereldtitels, op de korte afstand, de sprint op de baan. Ik mocht getuige zijn (omdat ik iets met sport had) van de ontvangst door de burgemeester op het gemeentehuis in Nieuwerkerk, waar Nelli woont. Ze kreeg een zouteloze toespraak in een kale raadszaal en koffie met (jawel) een Zeeuwse bolus. Aan het slot van het liedje kreeg ze een gemeentewapen in glas en lood, aan een ketting. Ik herinner me nog haar opmerking dat die bij de rest van de medailles gehangen kon worden. Aan de knop van de verwarmingsradiator in de hal van haar huis…
Persoonlijk heb ik nog altijd veel waardering voor haar carrière en groette haar als zodanig ook met gepast respect als ik ze in de Jumbo tegen kwam. Ze heeft gepresteerd op wereldniveau en gedraagt zich normaal. Dat vinden we al heel wat en het kan niet altijd gezegd worden van sommige sporters die de sterrenstatus aantikken.
Ik heb zelf het gewone ondervonden toen Tourwinnaar Joop Zoetemelk bij onze ontmoeting een hand gaf. Wim Kieft stelde zich zelfs voor met: Wim. We vinden dat bijzonder.
Want ik weet na een avondje bowlen in Middelburg met Peter van Vossen (die destijds speelde voor Ajax) hoe moeilijk het is voor die gasten om met beide benen op de grond te blijven. Hoe mensen reageren op het moment dat ze een profvoetballer in de zaal ontdekken.

Sportverslaggever
Sporters hebben toch wel iets extra’s en mensen willen zich in het algemeen ook met hen identificeren. De magie, de glorie en tragiek van de sport heeft mij altijd getriggerd. Dat heeft de doorslag gegeven om sportverslaggever te worden met altijd respect voor de sporter die ik sprak. Dat dit wederzijds is krijg ik nu terug van spelers en trainers. Ik sprak daarover recent nog met Ruud Pennings, oud-trainer van o.a. Vlissingen, Hoek en GOES.

Super trots was ik om verslaggever te mogen zijn op de radio en later voor tv. Ik mocht vele sporters spreken in voor- en tegenspoed, doorkruiste het land onder de lijn Volendam – Genemuiden en de krenten in de pap waren de interviews met o.a. Louis van Gaal.

Doordat mijn stembanden zijn aangetast heb ik nu geen stem meer. En dat valt me bepaald niet mee. Maar de bewaarde cassettebandjes (die doen het nog steeds) verraden de enthousiaste wedstrijdverslagen. Omroep-collega Stefan Nijpjes maakte recent een compilatie ter herinnering aan die live momenten. Kippenvel!

Collega ambtenaren met een strak elastiek om het broodtrommeltje 

 

Elke keer als ik naar de studio in Oost-Souburg reed voelde het als een feest. De tv-montage van wedstrijden of een portret van een sporter was puur genieten. Ik heb het 30 jaar gedaan, eerst freelance en later met een vast contract van 5 uur in de week.

Ik liet mijn dagelijkse werk op het gemeentehuis ook niet zomaar in de steek. Er was een enorm verschil in mentaliteit en beleving en daar leerde ik ook van. Collega ambtenaren met een strak elastiek om het broodtrommeltje bekeken me wel eens alsof ze water zagen branden. Als ik iets te enthousiast mijn beleving deelde naast mijn werk. Zij beperkten zich tot één taak.

Ook ik had blijkbaar een extra stimulans nodig om me te onderscheiden. In dit geval in de sport, al was het langs de lijn. Zoals sporters een status verwerven door net wat andere dingen te doen. Dat gaf kleur aan mijn leven.
Soms nam ik een dag vrij om, op een boot op de Oosterschelde, de start van de Deltaweek voor de radio te verslaan. Of na afloop van het werk op vrijdagmiddag naar Renesse te scheuren om daar de finish van een meerdaagse wielerwedstrijd live te doen.
Op een maandagmorgen zei een collega met afgrijzen dat hij onderweg in de auto mijn “geschreeuw” had moeten aanhoren …. Het was een compilatie van het afgelopen weekend waarin live doelpunten in fragmenten werden gemonteerd.
Het was zo anders in de ambtelijke wereld…  volgens de lijntjes … waar ik probeerde te denken in mogelijkheden en niet in onmogelijkheden. Ik had voor het één kunnen kiezen en het ander kunnen laten maar ik heb er geen spijt van.

Bij het afscheid van de gemeente heb ik wel in mijn speech gezegd dat een afdelingshoofd vond dat ik meer in mijn mars had dan ik liet zien. Ik heb gezegd dat ze daarin gelijk had, maar dat ze het er maar op moest houden dat ik mijn kwaliteiten verdeeld heb.

Het is een mythe om te veronderstellen dat jouw of mijn werk nog lang herinnerd zal worden. Het leven gaat door en op jouw plaats staat zo weer een ander gereed. Opmerkelijk (of eigenlijk ook niet) is wel het verschil in intensiteit dat ik nu krijg in de mate van support tussen die ambtelijke wereld (waar ik 44 jaar heb gewerkt) en de sportwereld.

Foto
Tot slot een anekdote. Ik begon mijn ambtelijke loopbaan in de gemeente waar ik woonde en tegen 1 januari 1974 zou het aantal inwoners de grens van 5000 bereiken. Dat bood een financieel voordeeltje dus belangrijk om hieraan aandacht te besteden.

De stapel verhuiskaarten die tegelijkertijd op oudejaarsdag binnenkwam, moest soelaas bieden wie de zich als 5000e inwoner mocht kronen.
Arie van Staveren zat erbij. Ik wist dat hij profvoetballer was bij Sparta Rotterdam in die periode met o.a. Hans Venneker, Nol Heijerman en Pim Doesburg.
De burgemeester viste Arie er daarna niet geheel toevallig tussen uit. De edelachtbare kreeg zijn podium, haalde de voorpagina en ik mocht, met alle respect, met Arie op de foto.

Ach, het zijn de waardevolle foto’s uit de oude doos die met terugwerkende kracht een goed gevoel geven.
Tegenwoordig ga ik op de foto met de mensen die mij een bezoek brengen. Een nieuwe dimensie in deze fase van mijn leven en … zeker een foto om te bewaren voor later.

15 gedachten over “Respect

  1. Beste Joop,

    Indrukwekkend verhaal. Prachtig geschreven. Helaas zullen we je niet meer een wedstrijd horen verslaan op de radio maar ben ook onder de indruk van je schrijfkunsten. Sterkte!

    Marcel

  2. Respect Joop en Nathalie, prachtig beschreven herinneringen en dagelijkse momenten, die mij in mijn hart raken!!
    Liefs en sterkte met al jullie dierbaren
    Wilma

  3. Lieve Joop wat een “mooi” verhaal weer met een traan in m’n oog als ik t lees. Wat een schrijfkunst. Ik had je ook liever zien staan aan de lijn of na een finish met je tas met antenne voor een goed interview. Je bent een topper 👍🏼

  4. Alweer een indrukwekkend verhaal. Prachtig omschreven. Ook bij de gemeente gewerkt en altijd onder de indruk van je bevlogen tweede natuur in het enthousiast beschrijven en sportverslagen. Fantastisch Joop!

  5. Zo mooi en eerlijk geschreven Joop. Veel respect en bewondering voor wat je allemaal in je leven gedaan hebt en hoe je nu met de situatie omgaat.

  6. Ondanks dat je niet meer kunt praten, is het fijn om je stem te horen in de vorm van deze column. Dat je er nog veel mag schrijven Joop.

  7. Weer een bijdrage van jou . Wat mooi en ontroerend om te lezen Joop!
    Mooie herinneringen aan je sportverslaggevingstijd. Maar ook je beschrijving van je situatie is indrukwekkend.
    En dat laatste is zeker het geval met je verhaal over Nathalie, je steun en toeverlaat.
    Heel veel sterkte jullie!

  8. Weer mooi geschreven Joop. Ik herken het tellen van het aantal inwoners per 31 december heel goed. Vertrekkende inwoners werden zoveel mogelijk na 1 januari uitgeschreven om maar zoveel mogelijk inwoners te hebben op de peildatum.
    Ik denk nog steeds met plezier terug op de periode dat we samen in Hooge Zwaluwe op het gemeentehuis werkten. Met tafeltennis beneden in de kelder met Cees Dubbeldam, Jan van der Weele, Ed van Dommelen, Ruud Schallig enz.
    Het ga je goed Joop.

  9. Met recht ‘ Respect’ Joop…maar dan voor jou !
    Prachtig geschreven en fijn om op deze manier met jou en je dierbare. Mee te kunnen leven .

    Pak elke dag en elk moment …
    Uiteindelijk zijn er allemaal een mens van de dag .
    Wens sjou nog zo veel als kan van die goede momenten Joop..
    Sterkte voor alle mensen die je lief zijn .groetjes Ien

  10. Beste Joop

    Ook al geef jij aan dat we niet met ‘ons werk’ herinnerend zullen worden heeft ook dit artikel heeft een enorme impact op mij gemaakt. En juist die impact die jij maakt zal jou als mens altijd bij mij blijven. Het is moeilijk te verwoorden, naar alle waarschijnlijkheid raak je mij diep met jouw woorden. Rick Rigsby omschreef dit in zijn boeken ‘Lessons from a third grade dropout’ en ‘Afraid to hope’. Jij raakt bij mij dezelfde snaar die Rick Rigsby bij mij raakte. Ik vind het bijzonder knap dat je onder deze omstandigheden zo’n geweldig artikel kunt schrijven. Nogmaals dank voor dit mooie werk en de treffende woorden. Sterkte in jouw strijd en geniet van de tijd die jou nog rest. Dank, dank, dank 🙏🙏🙏

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *